Loading...
Skip to main content

Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong việc giải quyết các vụ án liên quan đến người chưa thành niên

(15/06/2023 19:57)

Sáng 15/6, Tòa án nhân dân tối cao phối hợp với Qũy hợp tác quốc tế Đức về pháp luật tổ chức Hội nghị trực tuyến tập huấn nghiệp về chủ đề kinh nghiệm quốc tế trong việc giải quyết các vụ án liên quan đến người chưa thành niên.

Dự và chủ trì tại điểm cầu trung tâm-Hội trường Tòa án nhân dân tối cao có đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Phó Chánh án Thường trực Tòa án nhân dân tối cao. Cùng dự tại điểm cầu trung tâm có các thành viên Hội đồng Thẩm phán, lãnh đạo các đơn vị, Thẩm tra viên, Thư ký viên TANDTC.

Về phía các chuyên gia có Giáo sư, Tiến sỹ Georg-Friedrich Güntge - Giáo sư luật (luật hình sự) tại Đại học Kiel, Trưởng công tố viên của Tổng chưởng lý bang Schleswig-Holstein, Cộng hòa Liên bang Đức và bà Annette Eisenhardt, LL.M, Thẩm phán tại Tòa án Quận Berlin Tiergarten, Luật hình sự vị thành niên (JGG).

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Chánh án Thường trực Nguyễn Trí Tuệ cho biết, một trong những nỗ lực của TANDTC góp phần bảo vệ người chưa thành niên tham gia tố tụng tại Toà án là công tác hoàn thiện thể chế, ban hành văn bản pháp luật. Người chưa thành niên là những người chưa phát triển một cách đầy đủ về thể chất, tâm sinh lý cũng như nhận thức, chưa tự bảo vệ mình tốt nhất khi tham gia vào các quan hệ và rất dễ bị tổn thương, tác động tiêu cực trong quá trình tố tụng. Do đó, cần có cơ chế đặc thù, phù hợp, đòi hỏi Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Toà án phải có những yêu cầu đặc biệt nhất định phù hợp với lứa tuổi, trình độ nhận thức và sự phát triển về mặt tâm sinh lý của người chưa thành niên.

image

Phó Chánh án Thường trực Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Trí Tuệ phát biểu khai mạc Hội nghị

Trong thời gian qua, Việt Nam đã từng bước hình thành hệ thống pháp luật về tư pháp người chưa thành niên với nhiều đạo luật và các văn bản dưới luật, hệ thống cơ quan bảo vệ trẻ em, người chưa thành niên, đặc biệt là hệ thống Tòa gia đình và người chưa thành niên từng bước được kiện toàn. Đặc biệt, ngày 02/6/2023, Quốc hội đã nhất trí thông qua đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao về việc nghiên cứu, ban hành đạo luật riêng biệt về tư pháp người chưa thành niên. Dự kiến tháng 10/2024, Quốc hội sẽ thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên, thể hiện cam kết quốc tế của Việt Nam đối với tư pháp người chưa thành niên.

Tòa án nhân dân tối cao đã tổ chức nhiều Hội nghị tập huấn chuyên đề về người chưa thành niên để học tập kinh nghiệm quốc tế khi giải quyết các vụ việc này. Mỗi quốc gia có những cách làm, điển hình hay. Mặc dù hệ thống pháp luật có khác nhau, nhưng việc học hỏi, nghiên cứu, vận dụng sáng tạo trong công tác xét xử của mình sẽ góp phần bảo vệ tốt hơn nữa các quyền và lợi ích của người chưa thành niên, đáp ứng yêu cầu của đòi hỏi thực tiễn, nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam như hiện nay là hết sức cần thiết. Qua nghiên cứu, khảo sát thực tế tại Cộng hòa Liên bang Đức, Tòa án Việt Nam thấy rằng nhiều chế định về người chưa thành niên của Đức rất tiến bộ cần được học hỏi, rút ra bài học quý.

Chia sẻ kinh nghiệm tại Hội nghị, bà Annette Eisenhardt, LL.M, Thẩm phán tại Tòa án Quận Berlin Tiergarten, Luật hình sự vị thành niên (JGG) cho biết mục đích và tư tưởng giáo dục của JGG hướng tới là sự phòng ngừa, không phát sinh tội phạm mới và sự phát triển tích cực của người vị thành niên với phương tiện là lấy tư tưởng giáo dục làm định hướng cho toàn bộ quá trình truy tố, bao gồm cả hậu quả pháp lý.

image

Bà Angela Lummel, Trưởng Bộ phận Châu Á, Quỹ Hợp tác quốc Đức về pháp luật
chia sẻ kinh nghiệm pháp luật về người chưa thành niên

Theo JGG, người chưa thành niên là người từ 14-17 tuổi, trách nhiệm hình sự bắt đầu tính từ tuổi 14 (Điều 19 BLHS – Điều 40 III Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền Trẻ em UNCRC), nhưng bắt buộc kiểm tra cá nhân về mức độ trưởng thành xét theo luật hình sự (Điều 3 JGG). Với người mới thành niên từ 18-20 tuổi, có hạn chế về chế tài, theo JGG phụ thuộc vào kết quả suy xét từng trường hợp cụ thể.

Ngoài ra, xét về mức độ phát triển về đạo đức và trí tuệ, người mới thành niên ở thời điểm phạm pháp có thể coi là người chưa thành niên. Quan trọng nhất là, liệu đó có phải là một người chưa có tính cách ổn định, đang phát triển, có thể tác động được, năng lượng phát triển vẫn còn hiệu quả ở mức độ lớn hơn hay không.

Bên cạnh đó, JGG có bộ phận hỗ trợ Tòa án người chưa thành niên được đảm nhận bởi các phòng phúc lợi thanh thiếu niên, hợp tác với các tổ chức dân sự hỗ trợ thanh thiếu niên. Có nhiệm vụ hỗ trợ người chưa thành niên, hỗ trợ người chưa thành niên đưa ra quyết định, chăm sóc, tư vấn và giám sát các chế tài ngoại trú đối với người chưa thành niên.

image

Toàn cảnh các điểm cầu của Hội nghị

Hệ thống chế tài đối với tội phạm chưa thành niên trong tương quan với pháp luật hình sự chung (Chế tài theo JGG - Điều 40 IV UNCRC): Thay vì phạt tiền và phạt tù trong luật hình sự cho người trưởng thành, JGG có hệ thống chế tài riêng như: Giáo dục cải huấn (Điều 9 trở đi trong JGG), cải tạo (Điều 13 trở đi trong JGG), phạt giam chưa thành niên (Điều 17 trở đi trong JGG). Khi lựa chọn biện pháp chế tài phải chú trọng nhu cầu giáo dục của biện pháp và nguyên tắc tương xứng.

Tại Hội nghị, đại biểu ở các điểm cầu đã được xem bộ phim giới thiệu thủ tục xét xử hình sự người chưa thành niên – Vụ án “Cướp áo khoác hàng hiệu và hậu quả": Phiên xét xử chính trong tố tụng hình sự người chưa thành niên.

Bộ phim là kết quả của chuyến thăm và làm việc của đoàn cán bộ cấp cao Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam tại Đức. Nhân chuyến thăm, Tòa án Việt Nam đã đề nghị Đức hỗ trợ xây dựng một bộ phim làm tài liệu học tập cho các khóa đào tạo pháp lý ban đầu và bồi dưỡng nâng cao về kỹ năng giải quyết các vụ án liên quan đến người chưa thành niên được thực hiện tại các Tòa án Đức. Bộ phim đề cập đến một vụ án hình sự hư cấu trước Tòa án Đức, trong đó hai thanh niên bị xét xử trước Tòa án vị thành niên về tội cướp tài sản và hành vi gây thương tích nguy hiểm.

Nguyên Anh


Ý kiến bạn đọc

0 Bình luận

Ý kiến bình luận

Đổi mã xác nhận

Các tin khác

Lượt xem: 494
Up to Top